EMN Jaaroverzicht 2017

In 2017 daalde de instroom van asielzoekers in Nederland en de Europese Unie (EU) sterk. Veel Europese landen pasten daarop hun beleid aan, onder meer voor integratie en terugkeer van afgewezen asielzoekers.

Syrische vluchteling voor zijn winkel in het Gawer Gosik-kamp, Turkije. | Foto: Taryn Fivek | IOM 2015
Syrische vluchteling voor zijn winkel in het Gawer Gosik-kamp, Turkije. | Foto: Taryn Fivek | IOM 2015

In 2017 zijn 650.000 eerste asielaanvragen in de EU gedaan. Dit is ruim de helft minder dan in 2016.  De lagere aantallen zorgden in veel landen voor minder overbelaste asielsystemen. Tijdens de hoge aantallen in 2015-2016 waren vooral snelle asielprocedures en voldoende opvangcapaciteit belangrijk. In 2017 verlegden veel landen de focus naar beleid voor onder meer integratie, gezinshereniging en terugkeer van afgewezen asielzoekers.

Opvangcapaciteit aangepast
Als reactie op de lagere aantallen asielzoekers hebben verschillende landen hun opvangcapaciteit voor asielzoekers teruggebracht of aangepast. Een paar landen, zoals Frankrijk, waren juist nog volop bezig met het uitbreiden en verbeteren hiervan. Ook openden sommige landen opvanglocaties voor specifieke groepen, Nederland deed dat bijvoorbeeld voor asielzoekers die overlast geven.

Kwaliteit integratie verbeterd
Veel landen gaven in 2017 aandacht aan het verbeteren van het integratieproces, bijvoorbeeld door:
• de invoering of verbetering van verplichte inburgerings- en taalcursussen (onder andere in België en Duitsland)
• aandacht voor goede arbeidsmarktintegratie van migranten, vooral voor asielstatushouders
• het organiseren van kwalitatief goed onderwijs voor kinderen die als asielzoeker zijn gekomen (Nederland)

Effectieve terugkeer gestimuleerd
Voor veel Europese landen stond effectieve terugkeer van afgewezen asielzoekers naar hun land van herkomst hoog op agenda. Zo voerde een aantal landen maatregelen in om samenwerking met landen van herkomst te verbeteren en om vrijwillige terugkeer te stimuleren. Andere maatregelen waren gericht op het tegengaan van mensensmokkel en illegale migratie. Dit om ervoor te zorgen dat mensen niet van de radar verdwijnen en op die manier gedwongen terugkeer proberen te voorkomen.

Beleid gezinshereniging versoepeld
Een aantal Europese landen versoepelde in 2017 het toelatingsbeleid voor gezinshereniging.
Omdat in 2017 vooral nareizende familie- en gezinsleden van eerder overgekomen asielzoekers asiel aanvroegen, pasten landen hun beleid specifiek voor deze groep aan. Zo wil Ierland meer dan 530 directe familieleden van asielzoekers uit conflictgebieden toelaten.
 

Jaaroverzicht 2017 EU-lidstaten: ‘Annual Report on Migration and Asylum 2017’ (syntheserapport), mei 2018

Jaaroverzicht 2017 Nederland: 'Jaaroverzicht 2017, Migratie en asiel in Nederland', juni 2018 (Nederlands)

Jaaroverzicht 2017 Nederland (Engels): '2017 Annual Review, Migration and Asylum in the Netherlands', juni 2018